Wat te doen bij ongewenst gedrag op de werkvloer?

ongewenst gedrag werkvloer

Waar mensen samenwerken krijgen zij te maken met verschillende normen en waarden, levenstandaarden en overtuigingen. Al deze verschillen kunnen ervoor zorgen dat mensen niet op elkaar aansluiten. Misschien begrijpen zij elkaar niet, of houden er verschillende opvattingen op na. Hierdoor kunnen problemen ontstaan, zoals miscommunicatie, meningsverschillen en irritatie. Wat doe je wanneer er ongewenst gedrag ontstaat op de werkvloer?

Soorten ongewenst gedrag
Volgens de Arbowet zijn er vier soorten ongewenst gedrag:

  1. Pesten
  2. Agressie
  3. Discriminatie
  4. Seksuele intimidatie

Dit gedrag kan zowel binnen een organisatie ontstaan tussen collega’s, als buiten een organisatie tussen werknemers en externe betrokkenen (denk aan klanten, bezoekers, leveranciers etc.). Het lastige aan ongewenst gedrag is dat dit alleen vanuit de waarneming van het slachtoffer wordt ervaren. Het hoeft dus niet bewust te zijn plaatsgevonden, maar kan ook onbedoeld zo overkomen. Bij ongewenst gedrag staat de ervaring van het slachtoffer centraal. Wat voor de één een onschuldige grap is, kan voor de ander als vervelend, vernederend of vijandig worden ervaren. Het is daarom belangrijk om de ervaring van het slachtoffer altijd serieus te nemen.

Een melding doen
Wanneer een medewerker te maken krijgt met ongewenst gedrag, kan hij of zij naar de leidinggevende stappen. Dit is echter niet altijd zo vanzelfsprekend. Misschien ervaart de medewerker een drempel om zich openlijk te uiten tegenover de leidinggevende, of heeft de leidinggevende een rol in het ongewenste gedrag. Het is dan fijn als er een plek is waar medewerkers in een vertrouwelijke setting hun hart kunnen luchten; bij een vertrouwenspersoon. Een gesprek kan anoniem plaatsvinden en gaat buiten werkgever of leidinggevende om. Hierdoor is de stap naar een vertrouwenspersoon een stuk lager.

Wat doet een vertrouwenspersoon?
Een vertrouwenspersoon is het luisterend oor van de organisatie. De taken die daarbij horen zijn opgesplitst in drie hoofdtaken:

  1. Opvang en begeleiding van de melder.
  2. Signaleren van ongewenste omgangsvormen en – gevraagd en ongevraagd – adviseren van leidinggevenden.
  3. Voorlichten en informeren van medewerkers en leidinggevenden.

Uitgangspunt is dat de vertrouwenspersoon zich inzet voor een sociaal veilige werkomgeving. Dit houdt in dat hij of zij gesprekken voert met medewerkers, hulp biedt, advies geeft, meedenkt over oplossingen, informeert over mogelijke vervolgstappen en begeleiding biedt bij het uitvoeren van deze vervolgstappen. Het doel hierbij is om het ongewenste gedrag te stoppen en te komen tot een oplossing. Als onafhankelijk persoon heeft de vertrouwenspersoon een duidelijk beeld van wat er speelt op de werkvloer. Hierdoor kan hij of zij adequaat inspelen op het voorkomen dan wel beperken van ongewenst gedrag. De vertrouwenspersoon geeft voorlichting binnen de organisatie en adviseert het management waar nodig.

Een vertrouwenspersoon kiezen
Voor iedere organisatie is het verstandig om een vertrouwenspersoon aan te stellen. De vertrouwenspersoon wordt gekozen in overleg met de ondernemersraad (OR). Belangrijk uitgangspunt is dat de rol van de vertrouwenspersoon niet botst met de andere functie, zoals bij een HR-manager of leidinggevende. De vertrouwenspersoon heeft een onafhankelijke positie binnen de organisatie. Het voordeel van een interne vertrouwenspersoon, is dat deze persoon de organisatie en cultuur goed kent. Het nadeel is dat de persoon de medewerkers al goed kent, wat niet bevorderlijk is voor de objectiviteit. Naast een interne vertrouwenspersoon, kan de organisatie ook kiezen voor een externe vertrouwenspersoon. Vanuit het Landelijk Netwerk Vertrouwenspersonen ondersteunen wij bij het aanstellen van een professionele externe vertrouwenspersoon.

Vertrouwenspersoon worden?
Wil jij bijdragen aan een sociaal veilige werkomgeving voor anderen? Met de opleiding tot vertrouwenspersoon word je in drie dagen opgeleid tot professioneel vertrouwenspersoon. Je leert alles over de rol van vertrouwenspersoon, de positie binnen de organisatie, gesprekstechnieken en het opvangen van collega’s.

Kijk voor meer informatie op ‘Opleiding Vertrouwenspersoon’.